MACARİSTAN'DA EĞİTİM

MACARİSTAN’DA EĞİTİM

 

2004 yılından beri AB üyesi olan Macaristan, eğitimli nüfusuyla elektronik ve inovasyonda büyük atılımlar yapmayı başarmış ve eğitimde yükselen bir eğri yakalayarak vatandaşlarının çağın gereklerine uygun bir biçimde  yüksek niteliklere sahip bireyler olmalarını amaçlamaktadır.

1990’lı yıllarda ülkede gerçekleşen siyasi ve sosyal gelişmelerin ardından eğitimde yeni bir yapılanmaya giden Macaristan’da devletin yanında kiliseler, vakıflar, yerel yönetimler ve gerçek kişiler de okullar açarak eğitime çeşitlilik kazandırabilmektedirler.

3 – 16 yaş arasındaki nüfusa eğitimin zorunlu olduğu Macaristan’da 4 yıllık iki döneme ayrılmış 8 yıllık ilköğretim döneminden önce çocuklar anaokuluna gitmektedirler. Macaristan’da okul öncesi eğitime katılım süresi Avrupa’daki en yüksek ortalama değer olan 3 yılın biraz üzerindedir.

Bir ders saatinin 45 dakika olduğu Macaristan’da öğrenciler günde 5 – 6 ders görmektedirler. Öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesinde sınavlardan çok ev ödevleri ve öğrencilerin problem çözme yetenekleri göz önüne alınmaktadır. Öğrencilerin kişisel gelişimlerinde çök önemli bir yeri olan sosyal etkinliklerin yoğun olarak gerçekleştirildiği ve bazılarının güzel sanatlar ağırlıklı olduğu ilköğretim okullarında öğrenciler 1 – 5 arasındaki notlarla değerlendirilirler.

Ortaöğretimde mesleki eğitim veren liseler ve genel liselerin bulunduğu Macaristan’da mesleki eğitim veren liseler de iki çeşittir. Bunlardan bazılarının mezunlarının üniversiteye gitme hakkı bulunurken bazılarından mezun olanlar doğrudan iş yaşamına atılmaktadırlar.

Öğrencilerin İngilizce, Almanca veya Fransızca olmak üzere iki yabancı dil öğrenerek mezun olduğu ve “Gimnazium” adı verilen genel liselerde ise öğrencileri üniversite eğitimine hazırlayan akademik bir eğitim verilmektedir.

1999 yılından beri Avrupa’daki yükseköğretim kurumlarının standardizasyonu ve gelişimi için oluşturulmuş “Bologna Sözleşmesi”ne taraf olan Macaristan’da yükseköğretim kurumları temel olarak “üniversite”ler ve “kolej” olarak adlandırılan meslek yüksekokullarından oluşmaktadır.

Ülkedeki üniversitelerin büyük çoğunluğu devlete ait olmakla beraber az da olsa kiliselere ve gerçek kişilere ait yükseköğretim kurumları da bulunmakta, bunların yanında yabancı yükseköğretim kurumlarına ait okullar da bulunmaktadır.

1635 yılında Kardinal Pazmany tarafından kurulan, günümüzde Budapeşte’de eğitim veren ve Avrupa’nın en iyi üniversitelerinden biri olarak gösterilen “Lorand Eötvös Üniversitesi” gibi imparatorluk döneminde kurulmuş ve bugün de varlığını sürdüren birçok üniversiteye ev sahipliği yapan Macaristan’da köklü ve üst düzey bir üniversite geleneği bulunmaktadır.

Günümüzde QS World University Rankings, Times Higher Education World University Rankings, ARWU World University Rankings gibi bütün dünyada saygınlığı olan akademik sıralamalarda dünyadaki en iyi 1.000 üniversite arasında gösterilen üniversitelere ev sahipliği yapan Macaristan, eğitimdeki başarı çıtasını her geçen yıl daha da yukarılara taşımaktadır.

AB üyesi olmasıyla birlikte AB’den aldığı eğitim fonlarını da akıllıca değerlendirerek yükseköğretimde yüksek bir düzeye ulaşmış olan Macaristan, günümüzde aralarında Avrupa’nın en iyi üniversiteleri arasında gösterilen üniversitelere de ev sahipliği yapmaktadır.

Bugüne kadar 14 bilim insanı ve sanatçının Nobel ödülü kazanmayı başardığı Macaristan’ın en önemli üniversite şehirleri Budapeşte, Peç (Pécs), Szeged ve Debrecen’dir.

AB üyesi bir ülke olarak öğrencilere birçok avantaj sunmasının yanı sıra eğitim alanında ortaya koyduğu başarılarla uluslararası öğrencilerin de dikkatini çekmeyi başaran ve her geçen yıl daha fazla uluslararası öğrenciye ev sahipliği yapan Macaristan üniversitelerinde eğitim dili genel olarak İngilizcedir.

İngilizce eğitim veren Macaristan üniversiteleri lisans eğitimi için IELTS sınavından en az 5,5 – 6 puan almanızı beklerken yüksek lisans ve doktora eğitimleri için en az 6 – 6,5 puan almanızı beklemektedir. IELTS sınavının yanında TOEFL, SAT, FCE, PTE gibi uluslararası İngilizce yeterlik sınavlarının sonuçları da üniversiteler tarafından kabul edilmektedir.

Macaristan’daki bazı üniversiteler, uluslararası İngilizce dil yeterlik sınavlarında istenen başarıyı gösteremeyen öğrencilere kendileri bir sınav uygulamakta ve “Skype” aracılığıyla öğrencilerin İngilizce konuşma yeteneklerini de ölçerek uygun gördüğü öğrencileri doğrudan bölüme kabul etmektedirler.

 

Hazırlık Eğitimi

Macaristan’da İngilizce hazırlık eğitimi 2 döneme ayrılmış 1 akademik yıl sürmektedir. Bazı üniversitelerde İngilizce yeterliği en az A2 düzeyinde olan öğrencilere uygulanan yoğunlaştırılmış bir İngilizce eğitimiyle hazırlık eğitimi 1 dönemde tamamlanabilmektedir.

İngilizce yeterliği başlangıç düzeyi olan A1 düzeyinde olan öğrenciler genellikle üniversite eğitimi almaya başlanabilecek düzey olan B2 düzeyine 1 yılda ulaşamadıklarından Macaristan’da üniversite eğitimi almayı düşünen öğrencilerin Macaristan’a gitmeden önce İngilizce yeterliklerini en azından A2 düzeyine çıkarmaları önerilmektedir.

Macaristan üniversitelerinde eğitim alacağınız bölüme göre farklı İngilizce hazırlık programları bulunmaktadır. Sadece dil eğitimi görülebilecek genel İngilizce eğitimi seçeilebileceği gibi en azından orta düzeyde İngilizce yeterliği olan öğrenciler “Combo” adı verilen hazırlık eğitimini seçerek ilk dönemde yalnızca İngilizce eğitimi alabilir, ikinci dönemde ise İngilizce eğitiminin yanında lisans veya lisansüstü eğitimde okuyacağı bölümle ilgili temel dersleri de alabilirler. Bunların dışında “Foundation” adı verilen bir hazırlık programı daha bulunmaktadır. İyi düzeyde İngilizcesi olan ve genellikle tıp, eczacılık, diş hekimliği, psikoloji, mühendislik ve mimarlık okuyacak öğrencilerin tercih ettiği bu hazırlık eğitimi programında öğrencilerin okuyacakları bölümle ilgili temel bilimlerde hazırlık düzeyinde eğitim verilmektedir.

 

Lisans Eğitimi

Macaristan’daki üniversitelerde lisans eğitimi görmek isteyen öğrencilere eğer tıp eğitimi gibi özel bir eğitim almak istiyorlarsa üniversiteler tarafından bir sınav uygulanmaktadır. Bunun dışında TYT ve AYT sınavları gibi bir giriş sınavına girme zorunluluğu olmadan Macaristan üniversitelerinin istediğiniz bölümüne, okuduğunuz lisenin türüne bakılmaksızın, yalnızca lise diplomanızla başvurabilirsiniz.

Tıp eğitiminin 6 yıl, eczacılık ve diş hekimliği eğitiminin 5 yıl, diğer bölümlerin ise 3 yıl (bazı mühendislik eğitimleri 3,5 yıl sürebilmektedir) sürdüğü Macaristan’da çokuluslu bir ortamda, AB standartlarında bir eğitimi oldukça düşük bütçelerle alabilme olanağı birçok uluslararası öğrencinin Macaristan’ı tercih etmesini sağlamaktadır.

Tıp eğitimi denildiğinde akla gelen en önemli ülkelerden biri olan Macaristan bugüne kadar tıp alanında Nobel’in de içinde bulunduğu birçok ödül alayı başarabilmiş akademisyenler ve bulmuş olduğu tanı ve tedavi yöntemleriyle insanlığa büyük hizmetleri olan bilim insanları yetiştirmiştir. Dünyanın en iyi tıp fakülteleri arasında gösterilen birçok tıp fakültesinin bulunduğu Macaristan’da dünya standartlarında bir tıp eğitimini oldukça düşük bütçelerle alabilme olanağı bulunmaktadır.

 

Yüksek Lisans Eğitimi

Macaristan üniversitelerinde yüksek lisans eğitimi genel olarak 2 yıl sürmektedir. Köklü akademik geçmişi, uluslararası saygınlığı olan üniversiteleri ve uygun ekonomik koşulları ile Avrupa’da yüksek lisans eğitimi görmek isteyen öğrencilerin en önemli seçeneklerinden biri olan Macaristan üniversitelerinde yüksek lisans eğitimi alabilmek için ALES sınavına girmenize gerek yoktur. Yüksek lisans eğitimi görmek istediği alanla ilgili bir lisans diplomasına sahip herkes Macaristan üniversitelerinin yüksek lisans programlarına başvurma hakkına sahiptir. İngilizce yeterliği istenen düzeyde olmayan öğrenciler için Macaristan üniversitelerinde İngilizce hazırlık eğitimi alma olanağı bulunmaktadır.

Uluslararası bir ortamda İngilizce olarak alınan ve mezun olunduğunda dünya genelinde tanınırlığı olan bir diploma veren Macaristan üniversitelerindeki yüksek lisans eğitiminin birinci yılında bölümle ilgili üst düzey akademik dersler görülmektedir. Ders dönemini başarıyla tamamlayan öğrencilerden bir yüksek lisans tezi hazırlamaları istenir. Hazırladığı tez ilgili akademik kurul tarafından kabul edilen öğrenciler, yüksek lisans diploması almaya hak kazanırlar.

 

Macaristan Üniversiteleri Yök Denkliği

Yurt dışında eğitim alan öğrencilerin aldıkları diplomalar, uluslar arası geçerli mavi diploma olmakla birlikte Türkiye’de de denklik alarak kullanılabilmektedir.

Orbis Yurtdışı Eğitim olarak Macaristan’da çalıştığımız üniversitelerin tamamı YÖK tarafından tanınmaktadır. Türkiye, Macaristan’da ki birçok üniversitenin eğitimini tanımakla birlikte denklik vermek için https://www.resmigazete.gov.tr ‘de  yayımladığı kuralların uygulanmasını ön görmektedir.  

Bu öngörü ışığında; Macaristan’da dünya başarı sıralamasında ilk 1000 içinde olan

Szeged, Debrecen, Eötvös Lorand, Pecs, Budapeşte Teknoloji ve Ekonomi, Corvinus 

Üniversitelerinden mezun olan öğrencilerin direk denklik alması mümkümdür.

İlk binde olmayıp ama YÖK tanınırlığı olan diğer Macaristan Üniversitelerinden mezun olan öğrenciler ise YÖK komisyonunun ön görüsüyle direk denklik alma şanslarını korurken komisyonun gerek duyması halinde  öğrencinin SBYS, Klinik, Bilim Komisyonu, ilmi Hüvviyet ..gibi değerlendirmelere tabi tutulması ihtimali mevcuttur. Bu prosedürün uygulanmasının ardından öğrenciler, denklik alarak ülkelerinde mesleklerini icra edebilirler.

Türkiye’de AYT’ye girerek istediği bölümün sıralama kotasını aşan ve tercih kılavuzuna girmiş üniversiteler içinde o bölüme yerleşen son öğrencinin puanını almayı başaran öğrenci, eğitimine  yurt dışında ve dünya başarı sıralaması ilk 500 içinde olan bir üniversitede devam etme kararı alırsa; 4 yıllık lisans bölümlerinin 2. Sınıfında, 5 yıllık lisans bölümlerinin 3.sınıfında, 6 yıllık lisans eğitiminin 3.  veya  4.sınıfında yeterli not ortalamasını da sağlayarak Türkiye’de ki bir üniversiteye geçiş talep edebilmektedir.

Türkiye’de ki güncel sıralama kotaları ise şöyledir:

Hukuk programlarına yerleştirmede Eşit Ağırlık Puan Türünde En düşük 125 bininci Mühendislik programlarına yerleştirmede (Orman, Ziraat, Su Ürünleri Fakülteleri hariç, Ziraat FakültesiGıda Mühendisliği programı dâhil) Sayısal  Puan Türünde En düşük 300bininci Mimarlık programlarına yerleştirmede Sayısal Puan Türünde En düşük 250 bininci Tıp programlarına yerleştirmede Sayısal Puan Türünde En düşük 50 bininci Eczacılık Sayısal Puan Türünde En düşük 100 bininci Diş Hekimliği Sayısal Puan Türünde En düşük 80 bininci Tüm Öğretmenlikler (Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık-PDR Dahil) En Düşük 300 bininci


Bu içerik 14/01/2020 tarihinde güncellenmiştir.

WhatsApp chat

Whatsapp ile Yazın

Hemen Ara

Hemen Arayın